2025 yılında yazılım dünyasında yükselen en ilginç kavramlardan biri “vibe coding” oldu. Terim o kadar yaygınlaştı ki, Collins Dictionary tarafından 2025’in “Yılın Kelimesi” seçildi:

• Collins resmi blog duyurusu: https://blog.collinsdictionary.com/language-lovers/collins-word-of-the-year-2025-ai-meets-authenticity-as-society-shifts/ Collins Dictionary Language Blog

• Haber özeti (AA): https://www.aa.com.tr/en/culture/collins-english-dictionary-chooses-vibe-coding-2025-word-of-the-year/3736802 Anadolu Ajansı

Peki bu kod tam olarak ne demek, neden bu kadar hızlı büyüyor ve gerçekten geleceğin yazılım geliştirme yöntemi olabilir mi?

Bu yazıda, vibe coding’in mantığını, nasıl yapıldığını, hangi araçlarla güçlendiğini ve risklerini basit ama derin bir şekilde anlatıyorum.

Vibe Coding Kısaca Ne Demek?

Vibe coding, yazılım geliştirirken kodun ayrıntılarıyla boğuşmak yerine, bir yapay zekâ modeline doğal dilde ne istediğini anlatıp kodun büyük kısmını modele yazdırma pratiği. Terim 2025’in başında Andrej Karpathy tarafından popülerleştirildi.

• Tanım ve köken: https://en.wikipedia.org/wiki/Vibe_coding Vikipedi

• IBM açıklaması: https://www.ibm.com/think/topics/vibe-coding IBM

Kısacası:

• Sen fikri söylüyorsun

• AI kodu yazıyor

• Sen deniyor, geri bildirim veriyor ve yönlendiriyorsun

Karpathy’nin yaklaşımı “tamamen vibes’a teslim ol, kodu unut ve sonuçla ilerle” fikrine dayanıyor.

• Karpathy’nin popülerleştirdiği akım: https://en.wikipedia.org/wiki/Vibe_coding Vikipedi

• Konuya genel bakış: https://bitskingdom.com/blog/vibe-coding-2025-karpathy/ Bits Kingdom | Any world is possible

Neden 2025’te Patladı?

Bu kod bir anda ortaya çıkmış bir moda değil. Büyümesinin arkasında birkaç net sebep var:

• LLM’ler (ChatGPT, Claude, Gemini vb.) ciddi şekilde gelişti.
  Doğru promptla artık çalışan ürünler çıkarabiliyorlar. https://www.ibm.com/think/topics/vibe-coding IBM

• Prompt-to-code araçları yaygınlaştı.
  Cursor, Replit, Lovable gibi ürünler vibe coding’i bir “akışa” çevirdi.

  • Cursor odağı: https://time.com/collections/best-inventions-2025/7318482/anysphere-cursor/ TIME

  • Cursor IDE gelişmeleri: https://arstechnica.com/ai/2025/10/cursor-introduces-its-coding-model-alongside-multi-agent-interface/ Ars Technica

Vibe Coding Nasıl Yapılır? (Adım Adım)

Vibe coding’in klasik akışı şuna benzer:

1. Amacı yaz (1–2 paragraf):
   “Bir e-ticaret sitesi istiyorum. Ürün listeleme, sepet, ödeme, admin panel olsun…”

2. AI’dan ilk versiyonu iste:
   “React + Node ile temel bir iskelet çıkar. Dosya yapısını ve başlangıç kodunu ver.”

3. Çalıştır ve test et:
   Kodun her satırını okumak zorunda değilsin.
   Önemli olan sonucun çalışıp çalışmaması.

4. Hataları ve isteklerini söyle:
   “Sepet güncellenmiyor. ‘Quantity’ artınca total değişmiyor. Düzelt.”

5. Üzerine ekle (iterasyon):
   “Şimdi kullanıcı girişini ekle. Google ile login olsun.”

Bu döngü vibe coding’in özü:
Prompt → Kod → Test → Geri bildirim → Yeni prompt

Vibe Coding ile “Normal Kod Yazma” Arasındaki Fark

Geleneksel Kodlama

• Geliştirici kodu satır satır yazar

• Hataları kod okuyarak bulur

• Mimariyi baştan planlar

• Süre uzun ama kontrol yüksek

Vibe Coding

• Geliştirici kodu doğrudan yazmaz

• Kontrol “test & sonuç” üzerinden olur

• Mimari yolda oluşur

• Süre çok kısa ama risk daha fazla

Bu farkın detayı için iyi bir özet:
https://en.wikipedia.org/wiki/Vibe_coding Vikipedi

Kodun Avantajları

1) İnanılmaz hız

Bir hafta sürecek prototipler, birkaç saatte çıkabiliyor.

2) Kod bilmeyenler için kapı açması

İyi düşünen, iyi anlatan insanlar da yazılım çıkarabilir hale geliyor.
https://www.ibm.com/think/topics/vibe-coding IBM

3) Yaratıcılığı artırması

Kod mantığına gömülmek yerine fikir üretme ve kullanıcı testine daha çok enerji kalıyor.

4) Tek kişilik ekipleri güçlendirmesi

“1 kişi + AI araçları” modeli 2025’te zirve yaptı.
Trend araçlar listesi: https://vibecoding.app/blog/ai-coding-revolution-2025 Vibe Coding

Vibe Coding’in Riskleri (Ve Neden Her Şeye Uygun Değil)

Linux’un yaratıcısı Linus Torvalds bile vibe coding’e “deney için tamam ama kritik işler için sakın” diye yaklaştı.

• Torvalds röportajı (The Register): https://www.theregister.com/2025/11/18/linus_torvalds_vibe_coding/ theregister.com

• Haber özeti (TechRadar): https://www.techradar.com/pro/linux-godfather-linus-torvald-says-hes-fine-with-vibe-coding-just-dont-use-it-on-anything-important TechRadar

1) Kod kalitesi ve bakım riski

AI bazen gereksiz karmaşık ve tutarsız kod üretebilir.
https://en.wikipedia.org/wiki/Vibe_coding Vikipedi

2) Güvenlik açıkları

AI, eğitim aldığı açık kaynak kodların hatalarını tekrar edebiliyor.
Güvenlik riski odağı: https://www.techradar.com/pro/why-security-is-paramount-for-entrepreneurs-in-the-vibe-coding-era TechRadar

3) “Ne yaptığını bilmeden deploy etme” tehlikesi

Bu kodun doğası gereği kod tam anlaşılmadan ilerlenebiliyor.
https://www.ibm.com/think/topics/vibe-coding IBM

Kimler İçin Süper Uygun?

Bu kod en çok şu profillere yarıyor:

• Solo girişimciler

• Ürün yöneticileri

• Tasarımcılar

• Hızlı MVP çıkaran ekipler

• Kod öğrenen başlangıç seviyesindekiler

• Hackathon / prototip odaklı geliştiriciler

Yani amaç şuysa:

“Fikrimi hızlıca çalışır hale getireyim, test edeyim”

Vibe coding tam oturuyor.

Kimler İçin Riskli?

Şu durumlarda vibe coding tek başına önerilmez:

• Finans / sağlık / kritik altyapı yazılımları

• Büyük ölçekli, uzun ömürlü ürünler

• Güvenlik regülasyonu olan işler

• Çok kişili ekiplerde ortak mimari gerektiren projeler

Bunlarda vibe coding prototipte kullanılır, üretimde mutlaka klasik kontrolle desteklenir.

2025’te Vibe Coding Araçları (Popüler Ekosistem)

Vibe coding’i güçlendiren araçlar 2025’te çok büyüdü:

• Cursor (AI-first IDE)
  https://time.com/collections/best-inventions-2025/7318482/anysphere-cursor/ TIME

• Replit (prompt ile app geliştirme)
  Sektör büyümesi özet: https://www.businessinsider.com/base44-vibecoding-tools-easy-to-copy-maor-shlomo-risk-2025-11 Business Insider

• Lovable / v0 / Bolt.new gibi prompt-to-app araçları
  Liste ve karşılaştırmalar: https://vibecoding.app/blog/ai-coding-revolution-2025 Vibe Coding

• Claude / ChatGPT / Gemini (model tarafı)
  https://www.ibm.com/think/topics/vibe-coding IBM

Vibe Coding’i Doğru Yapmanın 7 Kuralı

1. Promptu net yaz

2. Küçük parçalarla ilerle

3. Her iterasyonda test et

4. Logları AI’a geri ver

5. Kritik yerleri gözle kontrol et

6. Basit güvenlik kontrol listesi kullan

7. Prototip ile üretimi ayır

Gelecek: Vibe Coding Kalıcı mı?

Büyük olasılıkla evet. Çünkü rol değişimi yaratıyor:

• Geliştirici artık sadece kod yazan değil,
  AI’ı yöneten, test eden, ürün çıkaran kişiye evriliyor.
  https://en.wikipedia.org/wiki/Vibe_coding Vikipedi

Muhtemel tablo:

• Vibe coding prototip standardı

• Klasik prensipler üretim standardı

Vibe coding, fikri ürüne çevirme süresini dramatik şekilde kısaltıyor.

Ama unutma:

• Hızlı prototip için müthiş

• Kritik üretim için dikkatli

Doğru yerde, doğru amaçla kullanıldığında vibe coding tek kişilik ekipleri bile dev ekipler kadar güçlü hale getirebiliyor.